Donostiako Udalaren Musika eta Dantza Eskola

jazz

JAZZEKO EMAKUME AHAZTUAK (2)

Nahiz eta Jazzaren historian emakumeak hasieratik egon ziren ere, bere lorpenak ez zuten gizonezkoenak bezalako estimazioa izan.

Hasiera batean emakumezkoek parte hartzen zuten emakume banda edo familia taldeetan. Eta profesionaltasunera iristeko harri kozkorretako bide bat bihurtu zen emakumeentzat.

Ondoko emakumeak dira konpositore, teknika garbikoak, lideresak eta interpretzaile onak…. Eta horretaz gain… kantatu ere ondo egiten ere bazekiten.

Hona hemen batzu:

MARGIE HYAMS

Vibrafonojolea, pianojolea eta moldatzailea

Woody Herman, Hip Chicks, Mary Lou Williams eta George Shearingekin jo zuen. Hainbat diska grabazioetan parte hartu zuen, banda batzu zuzendu zituen eta famatuena izan zen bere hirukotea. Honekin 1945. eta 1948. urte bitartean Manhattaneko 52. kaletako leku ospetsuenetan jo zuen.

LIL HARDIN ARMSTRONG

“The Pearls”

Pianojolea, abeslaria, konposagilea eta moldatzailea.

Benetako aitzindaria izan zen: emakumezkoentzat, generoaren lehenengo grabazio parte hartzeagatik, emakumezkoen lehen formazioetarikoa izateagatik, musika ikasketak edukitzeagatik edo konposatzeagatik eta partitura bat irakurtzeko gai izateagatik. Baina gogoangarria da Louis Armstrong-en karrera sustatzeagatik, eta harekin King Oliver-en Creole Jazz Band-ean jotzeagatik eta 1924an ezkontzeagatik. Bere konposizio ospetsuenak Struttin With Some Barbecue eta Just for a Thrill dira; eta urte batzuk geroago, Ray Charles-ek abesti horiek famatuak egin zituen.

MELBA LISTON

”My reverie”

Tronboijolea, konposagilea eta moldatzailea.

Los Ángeles hirira bizitzerarekin batera Lincoln Theater-eko bandan sartu zen eta honentzat konposatzen eta moldaketak egiten hasi zen. Izpiritu ekintzaileak eta sortzaileak eraman zuen Melba Liston karrera distiratsu bat izatera, tronboijolea, konposagilea eta moldatzailea. Hau ez zen arrunta bere garaietan. Dizzy Gillespieren parte hartu zuen, eta Billie Holiday lagundu zuen. bebop, post-bop, afrobeat eta Motown soinutako estiloetan jo zuen. 1958, urtean bere diska bakarra argitaratu  zuen:: Melba Liston and Her ‘Bones..

ALICE COLTRANE

Turiya and Ramakrishna”

Harpajolea, pianojolea, organujolea eta konposagilea

Alice jazzean harpa erabiltzen izan zen lehenetarikoa. Bere trioarekin hasi zen jotzen eta duoan Terry Pollard-ekin. Parisen ikasketak bukatu ondoren, New York-era joan zen. 1954. urtean John Contranekin ezkondu ondoren, McCoy Tyner ordezkatu zuen bandan. John Contranen obra inspirazioa haundikoa izan zen, baina Alice bere estilo propioa  garatu zuen bere instrumentu nagusiekin (pianom organu, harpa… eta besteak beste vibrafonoa eta Indiako instrumentuak ere, tambura besteak beste).

JAZZEKO EMAKUME AHAZTUAK (1)

Emakumearen rola jazz-ean askotan bateratu da abeslariekin edo nobedade bezala emakumez bakarrik osaturiko big band-ak.

Garai bateko pentsakeran gaizki ikusten zen emakumeek parte hartzea zuzeneko musika egiten gau-lokaletan. Arrazoi honengatik emakume gutxi izan ziren instrumentista famatuak, bere bandetako lideresak eta bere moldaketak disketan grabatzen.

MARY LOU WILLIAMS

Mary Lou Williams
MARY LOU WILLIAMS

“The man i love”

Pianojolea, abeslaria eta konposagilea

Idatzi eta grabatu zuen Duke Ellington eta Benny Goodman mailako artistekin. Eta beste hainbesten irakaslea ere: Thelonious Monk, Charlie Parker, Miles Davis edo Dizzy Gillespie. 1996. urtetik aurrera, Kennedy Center (Washington D.C.) urtero antolatzen du Mary Lou Williams Women in Jazz Festival jaialdia.

VI REDD

vi-redd
VI REDD

“Stormy monday blues”

50. hamarkadatik lanean ari da. Bebop, hard bop eta post-bop-a estiloetan lan egin du. Besteak beste, Count Basie edo Dizzy Gillespiekin jo eta bost diska grabatu ditu (bi diskatan bakarlari bezala).

SWEET EMMA BARRETT

Sweet Emma Barrett
SWEET EMMA BARRETT

The Bell Gal”

Pianojolea eta abeslaria

«Sweet Emma»-k lan egin zuen pianojolea eta abeslari bezala Original Tuxedo Orchestran, baina bere ospearen gailurra 60. hamarkadako lehengo urteetan lortu zuen Preservation Hall Jazz Band-an eta haiekin nazioarteko ibilbideak egin zituen. 5 diska grabatu zituen.

MARY OSBORNE

Mary Osborne
MARY OSBORNE

”I love Paris”

Gitarrista

1940ko hamarkadan jam sessions saioak egin zituen eta Joe Venuti, Coleman Hawkins edo Thelonious Monk taldeekin aritu zuen. Bere swing hirukotea osatu zuen, eta horrekin batera hainbat grabazio egin zituen. 1960ko hamarkadan Kaliforniara joan zen bizitzera, Osborne Guitar Company sortu zuen eta jazza jotzen eta irakasten jarraitu zuen.


http://www.euskadi.net/liburubila

  • La colección de rollos “Casado García-Sampedro”, en una nueva publcación 2020/10/20
    Cómo citar: Martí-Martínez, Cristina. Rollos españoles en tierras americanas: la colección “Casado García-Sampedro”. Esther Burgos Bordonau. Idea Música, 2020. 122 págs. ISBN: 978-84-120086-8-5. Desde el año pasado, la Facultad de Ciencias de la Documentación de la Universidad Complutense de Madrid está mostrando especial interés en las colecciones de rollos de pianola. En marzo se presentó […]
    Papeles de Música
  • Publicada la primera monografía en castellano sobre Documentación Musical 2020/06/10
    Estoy muy feliz y orgullosa de contaros hoy que la Universitat Oberta de Catalunya y El Profesional de la Información acaban de publicar mi libro Documentación musical, en la colección EPI Scholar dirigida por Javier Guallar. Ya está disponible en la Editorial UOC (y muy pronto en su red de distribuidores y a través de […]
    Papeles de Música